
BAŞVURU FORUMLARI
GERÇEK KİŞİ
TÜZEL KİŞİ
(Forumları doldurduktan
sonra
duzici@duzici.gov.tr adresine göderiniz.)
BİLGİ EDİNME HAKKI KANUNU
Kabul Tarihi : 09-10-2003
KANUN NUMARASI :4982
Yayın Tarihi
: 24.10.2003
Yürürlük Tarihi : 24-04-2004
Resmi Gazete Sayısı
: 25269
Niteli ği
:
BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ,
KAPSAM VE TANIMLAR
MADDE 1 – AMAÇ
Bu Kanunun amacı;
demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik,
tarafsızlık ve açıklık ilkelerine uygun olarak kişilerin
bilgi edinme hakkını kullanmalarına ilişkin esas ve
usulleri düzenlemektir.
MADDE 2 - KAPSAM
Bu Kanun; kamu kurum ve kuruluşları
ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının
faaliyetlerinde uygulanır.
1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanun hükümleri saklıdır.
MADDE 3 - TANIMLAR
Bu Kanunda geçen;
a) Kurum ve kuruluş: Bu
Kanunun 2 nci maddesinde geçen ve kapsama dahil olan
bilgi edinme başvurusu yapılacak bütün makam ve
mercileri,
b) Başvuru sahibi: Bu Kanun kapsamında bilgi edinme
hakkını kullanarak kurum ve kuruluşlara başvuran gerçek
ve tüzel kişileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları
kayıtlarda yer alan bu Kanun kapsamındaki her türlü
veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları bu Kanun
kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya,
evrak, kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program,
talimat, kroki, plan, film, fotoğraf, teyp ve video
kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü
bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya
belgenin niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru
sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının
verilmesini, kop- ya verilmesinin mümkün olmadığı
hallerde, başvuru sahibinin bilgi veya belgenin aslını
inceleyerek not almasına veya içeriğini görmesine veya
işitmesine izin verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulunu,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM BİLGİ EDİNME HAKKI VE BİLGİ VERME
YÜKÜMLÜLÜĞÜ
MADDE 4 - BİLGİ EDİNME
HAKKI
Herkes bilgi edinme hakkına
sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile Türkiye'de
faaliyette bulunan yabancı tüzel kişiler, isteyecekleri
bilgi kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla ilgili
olmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde, bu
Kanun hükümlerinden yararlanırlar.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden
doğan hak ve yükümlülükleri saklıdır.
MADDE 5 - BİLGİ
VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Kurum ve kuruluşlar, bu
Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi
veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve
bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru
sonuçlandırmak üzere, gerekli idari ve teknik tedbirleri
almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer
kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM BİLGİ
EDİNME BAŞVURUSU
MADDE 6 - BAŞVURU USULÜ
Bilgi edinme başvurusu,
başvuru sahibinin adı ve soyadı, imzası, oturma yeri
veya iş adresini, başvuru sahibi tüzel kişi ise tüzel
kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve
yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi veya
belgenin bulunduğu kurum veya kuruluşa yapılır. Bu
başvuru, kişinin kimliğinin ve imzasının veya yazının
kimden neşet ettiğinin tespitine yarayacak başka
bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla
elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da
yapılabilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açıkça
belirtilir.
MADDE 7 -
İSTENECEK BİLGİ VEYA BELGENİN NİTELİĞİ
Bilgi edinme başvurusu,
başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya
görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere
ilişkin olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma,
araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde
oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için
yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler.
İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan
başka bir yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum
ve kuruluşa gönderilir ve durum ilgiliye yazılı olarak
bildirilir.
Yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler
MADDE 8 -
Kurum ve kuruluşlarca
yayımlanmış veya yayın, broşür, ilan ve benzeri yollarla
kamuya açıklanmış bilgi veya belgeler, bilgi edinme
başvurularına konu olamaz. Ancak, yayımlanmış veya
kamuya açıklanmış bilgi veya belgelerin ne şekilde, ne
zaman ve nerede yayımlandığı veya açıklandığı başvurana
bildirilir.
MADDE 9 - GİZLİ
BİLGİLERİ AYIRARAK BİLGİ VEYA BELGE VERME
İstenen bilgi veya
belgelerde, gizlilik dereceli veya açıklanması
yasaklanan bilgiler ile açıklanabilir nitelikte olanlar
birlikte bulunuyor ve bunlar birbirlerinden
ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya belge, gizlilik
dereceli veya açıklanması yasaklanan bilgiler
çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine sunulur. Ayırma
gerekçesi başvurana yazılı olarak bildirilir.
MADDE 10 - BİLGİ
VEYA BELGEYE ERİŞİM
Kurum ve kuruluşlar,
başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını
verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği kopyasının
verilmesinin mümkün olmadığı veya kopya çıkarılmasının
aslına zarar vereceği hallerde, kurum ve kuruluşlar
ilgilinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz konusu belgenin
aslını incelemesi ve not alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde bunları
dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya belgelerde
bunları izleyebilmesini,
Sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda belirtilenlerden farklı bir
şekilde elde edilmesi mümkün ise, belgeye zarar vermemek
koşuluyla bu olanak sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş, erişimine olanak
sağladığı bilgi veya belgeler için başvuru sahibinden
erişimin gerektirdiği maliyet tutarı kadar bir ücreti
bütçeye gelir kaydedilmek üzere tahsil edebilir.
MADDE 11 - BİLGİ
VEYA BELGEYE ERİŞİM SÜRELERİ
Kurum ve kuruluşlar,
başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş
iş günü içinde sağlarlar. Ancak istenen bilgi veya
belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir
birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka
kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya
başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu
ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya belgeye erişim
otuz iş günü içinde sağlanır. Bu durumda, sürenin
uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru sahibine yazılı
olarak ve onbeş iş günlük sürenin bitiminden önce
bildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya belgelere erişim
için gereken maliyet tutarının idare tarafından başvuru
sahibine bildirilmesiyle onbeş iş günlük süre kesilir.
Başvuru sahibi onbeş iş günü içinde ücreti ödemezse
talebinden vazgeçmiş sayılır.
MADDE 12 - BAŞVURULARIN
CEVAPLANDIRILMASI
Kurum ve kuruluşlar, bilgi
edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak
veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler.
Başvurunun reddedilmesi halinde bu kararın gerekçesi ve
buna karşı başvuru yolları belirtilir.
MADDE 13 - İTİRAZ
USULÜ
Bilgi edinme istemi 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen
sebeplerle reddedilen başvuru
sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararın
tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz
edebilir. Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü
içinde verir. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her
türlü bilgi veya belgeyi onbeş iş günü içinde vermekle
yükümlüdürler.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idari yargıya başvurma
süresini durdurur.
MADDE 14 - BİLGİ
EDİNME DEĞERLENDİRME KURULU
Bilgi edinme başvurusuyla
ilgili yapılacak itirazlar üzerine, 16 ve 17 nci
maddelerde öngörülen sebeplere dayanılarak verilen
kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi
edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar
vermek üzere; Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu
oluşturulmuştur.
Kurul; birer üyesi Yargıtay ve Danıştay genel
kurullarının kendi kurumları içinden önerecekleri ikişer
aday, birer üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve anayasa
hukuku alanlarında profesör veya doçent unvanına sahip
kişiler, bir üyesi Türkiye Barolar Birliğinin baro
başkanı seçilme yeterliliğine sahip kişiler içinden
göstereceği iki aday, iki üyesi en az genel müdür
düzeyinde görev yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet
Bakanının önerisi üzerine bu Bakanlıkta idari görevlerde
çalışan hakimler arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek
dokuz üyeden oluşur.
Kurul üyeliğine önerilen adayların muvafakatları aranır.
Kurul Başkanı, kurul üyelerince kendi aralarından
seçilir.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu her
zaman Başkanın çağrısı üzerine toplanır.
Kurul üyelerinin görev süreleri dört yıldır. Görev
süresi sona erenler yeniden seçilebilirler. Görev süresi
dolmadan görevinden ayrılan üyenin yerine aynı usule
göre seçilen üye, yerine seçildiği üyenin görev süresini
tamamlar.
Yeni seçilen Kurul göreve başlayıncaya kadar önceki
Kurul görevine devam eder.
Kurul üyelerine 10.2.1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla fiilen
görev yaptıkları her gün için uhdesinde kamu görevi
bulunanlara (1000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara
ise (2000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir. Bu
ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti
yapılmaz.
Kurul, belirleyeceği konularda komisyonlar ve çalışma
grupları kurabilir; ayrıca gerekli gördüğü takdirde,
ilgili bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşların ve sivil
toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere
toplantılarına katılmaya davet edebilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri Başbakanlık tarafından
yerine getirilir.
Kurulun görev ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller
Başbakanlıkça hazırlanarak yürürlüğe konulacak
bir yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM BİLGİ
EDİNME HAKKININ SINIRLARI
MADDE 15 - YARGI DENETİMİ
DIŞINDA KALAN İŞLEMLER
Yargı denetimi dışında
kalan idari işlemlerden kişinin çalışma hayatını ve
mesleki onurunu etkileyecek nitelikte olanlar, bu Kanun
kapsamına dahildir. Bu şekilde sağlanan bilgi edinme
hakkı işlemin yargı denetimine açılması sonucunu
doğurmaz.
MADDE 16 - DEVLET SIRRINA
İLİŞKİN BİLGİ VEYA BELGELER
Açıklanması halinde
Devletin emniyetine, dış ilişkilerine, milli savunmasına
ve milli güvenliğine açıkça zarar verecek ve niteliği
itibarıyla Devlet sırrı olan gizlilik dereceli bilgi
veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
MADDE 17 - ÜLKENİN
EKONOMİK ÇIKARLARINA İLİŞKİN BİLGİ VEYA BELGELER
Açıklanması ya da
zamanından önce açıklanması halinde, ülkenin ekonomik
çıkarlarına zarar verecek veya haksız rekabet ve kazanca
sebep olacak bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
MADDE 18 -
İSTİHBARATA İLİŞKİN BİLGİ VEYA BELGELER
Sivil ve askeri istihbarat birimlerinin görev ve
faaliyetlerine ilişkin
bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin çalışma hayatını
ve meslek onurunu etkileyecek nitelikte ise, istihbarata
ilişkin bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı içindedir.
MADDE 19 - İDARİ
SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİ VEYA BELGELER
Kurum ve Kuruluşların
yetkili birimlerince yürütülen idari soruşturmalarla
ilgili olup, açıklanması veya zamanından önce
açıklanması halinde;
a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız müdahale
sonucunu doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten görevlilerin
hayatını ya da güvenliğini tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi kaynağının açığa
çıkmasına neden olacak veya soruşturma ile ilgili
benzeri bilgi ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini
güçleştirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
MADDE 20 - ADLİ
SORUŞTURMA VE KOVUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİ VEYA BELGELER
Açıklanması veya zamanından
önce açıklanması halinde;
a) Suç işlenmesine yol açacak,
b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması ya da suçluların
kanuni yollarla yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye
düşürecek,
c) Yargılama görevinin gereğince yerine getirilmesini
engelleyecek,
d) Hakkında dava açılmış bir kişinin adil yargılanma
hakkını ihlal edecek,
Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü
Kanunu, 18.6.1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve 2577 sayılı
İdari Yargılama Usulü Kanunu ve diğer özel kanun
hükümleri saklıdır.
MADDE 21 - ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ
Kişinin izin verdiği haller
saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında,
açıklanması halinde kişinin sağlık bilgileri ile özel ve
aile hayatına, şeref ve haysiyetine, mesleki ve ekonomik
değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya
belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği hallerde, kişisel bilgi veya
belgeler, kurum ve kuruluşlar tarafından, ilgili kişiye
en az yedi gün önceden haber verilerek yazılı rızası
alınmak koşuluyla açıklanabilir.
MADDE 22 - HABERLEŞMENİN
GİZLİLİĞİ
Haberleşmenin gizliliği
esasını ihlal edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsamı dışındadır.
MADDE 23 - TİCARİ
SIR
Kanunlarda ticari sır
olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve
kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli
kalması kaydıyla sağlanan ticari ve mali bilgiler, bu
Kanun kapsamı dışındadır.
MADDE 24 - FİKİR
VE SANAT ESERLERİ
Fikir ve sanat eserlerine ilişkin
olarak yapılacak bilgi edinme başvuruları hakkında
ilgili kanun hükümleri uygulanır.
MADDE 25 - KURUM
İÇİ DÜZENLEMELER
Kurum ve kuruluşların,
kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile
kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki
bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının kapsamı
dışındadır. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen
kurum çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır.
MADDE 26 - KURUM
İÇİ GÖRÜŞ, BİLGİ NOTU VE TAVSİYELER
Kurum ve kuruluşların
faaliyetlerini yürütmek üzere, elde ettikleri görüş,
bilgi notu, teklif ve tavsiye niteliğindeki bilgi veya
belgeler, kurum ve kuruluş tarafından aksi
kararlaştırılmadıkça bilgi edinme hakkı kapsamındadır.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik, tıbbi, mali,
hukuki ve benzeri uzmanlık alanlarında yasal olarak
görüş verme yükümlülüğü bulunan kişi, birim ya da
kurumların görüşleri, kurum ve kuruluşların alacakları
kararlara esas teşkil etmesi kaydıyla bilgi edinme
istemlerine açıktır.
MADDE 27 - TAVSİYE
VE MÜTALAA TALEPLERİ
Tavsiye ve mütalaa talepleri bu Kanun kapsamı
dışındadır.
MADDE 28 - GİZLİLİĞİ
KALDIRILAN BİLGİ VEYA BELGELER
Gizliliği kaldırılmış olan
bilgi veya belgeler, bu Kanunda belirtilen diğer
istisnalar kapsamına girmiyor ise, bilgi edinme
başvurularına açık hale gelir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER
MADDE 29 - CEZA HÜKÜMLERİ
Bu Kanunun uygulanmasında
ihmali, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu
görevlileri hakkında, işledikleri fiillerin genel
hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi
hususu saklı kalmak kaydıyla, tabi oldukları mevzuatta
yer alan disiplin cezaları uygulanır.
Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler ticari amaçla
çoğaltılamaz ve kullanılamaz.
MADDE 30 - RAPOR DÜZENLENMESİ
Kurum ve kuruluşlar, bir
önceki yıla ait olmak üzere;
a) Kendilerine yapılan bilgi edinme başvurularının
sayısını,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya belgelere erişim
sağlanan başvuru sayısını,
c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların dağılımını
gösterir istatistik bilgileri,
d) Gizli ya da sır niteliğindeki bilgiler çıkarılarak ya
da bu nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi veya
belgelere erişim sağlanan başvuru sayısını,
e) Başvurunun reddedilmesi üzerine itiraz edilen başvuru
sayısı ile bunların sonuçlarını,
Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu raporları her yıl
Şubat ayının sonuna kadar Bilgi Edinme Değerlendirme
Kuruluna gönderirler. Bağlı, ilgili ve ilişkili kamu
kurum ve kuruluşları raporlarını bağlı, ilgili ya da
ilişkili oldukları bakanlık vasıtasıyla iletirler.
Kurul, hazırlayacağı genel raporu, söz konusu kurum ve
kuruluşların raporları ile birlikte her yıl Nisan ayının
sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderir. Bu
raporlar takip eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna açıklanır.
MADDE 31 - YÖNETMELİK
Bu Kanunun uygulanması ile
ilgili esas ve usullerin belirlenmesine ilişkin
yönetmelik, Kanunun yayımını takip eden altı ay içinde
Başbakanlık tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulunca
yürürlüğe konulur.
MADDE 32 - YÜRÜRLÜK
Bu Kanun yayımı tarihinden
itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
MADDE 33 - YÜRÜTME
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
|